Synagoge Haagsche Kluis

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmailFacebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

Plein Haagsche KluisAchter Plein 20 staat nog steeds een voormalige huissynagoge, niet zichtbaar vanaf de straat. Het voormalige bankiershuis aan het Plein 20 dateert uit 1900 en is in Art Nouveau-stijl ontworpen door architect Lodewijk Simons als kantoor/woonhuis voor de Joodse bankiersfirma Edersheim.

Bankkantoor, woonhuis en huissynagoge
Op de benedenverdieping van het gebouw was het bankkantoor. De voorkamer geeft een goed beeld van het oorspronkelijke interieur. Beneden in het souterrain bevindt zich de oorspronkelijke kluisruimte. Hier zit ook nog de enorme kluisdeur van het voormalige bankgebouw.

Op de bovenverdieping was van 1900-1926 het woonhuis van de bankier Eliëzer Edersheim (1860-1940), zijn echtgenote Sara Edersheim-Polack (1861-1934) en hun kinderen Bernard (1886-1943), Maurits (1887-1906), Carolina (1896-1945), Willem Henri (1897-1943). In de achtertuin van het pand is de oorspronkelijke tuinaanleg uit het begin van de twintigste eeuw herkenbaar. Achterin de tuin bevindt zich nog steeds het gebouw van de voormalige huissynagoge van de familie Edersheim.

Bankier Eliëzer Edersheim
Eliëzer Edersheim was waarnemend directeur van de Gemeentelijke Credietbank te ’s-Gravenhage, lid van de gemeenteraad van Den Haag (1899-1909) en lid van de Provinciale Staten van Zuid-Holland (1901-1919). Na de verhuizing van de familie Edersheim naar de Raamweg in 1926 was het gebouw in gebruik als bankgebouw. Na de oorlog was in het pand het bankiershuis Menno & Co. en het Ministerie van Buitenlandse Zaken gevestigd. Thans is in het pand café-restaurant De Haagsche Kluis gevestigd. Het gebouw is een rijksmonument.

Architect Lodewijk Simons
Synagoge Haagsche KluisDe Joodse architect Lodewijk Simons (1869-1936) was de zoon van Jacob Simons, initiatiefnemer tot de bouw van de Van Ostadewoningen en liberale wethouder van Den Haag. Simons was vanaf ca. 1900 dé architect voor Joods Den Haag. Hij ontwierp tal van winkels, woonhuizen en gebouwen voor Joodse eigenaren en ondernemingen. Samen met de niet-Joodse architect Theodorus W.M. van Braningen (1880-1962) vormde Simons vanaf ca. 1920 het bekende Haagse architectenbureau Simons & Van Braningen. Dit architectenbureau heeft ook voor vele Joodse ondernemers en Joodse instellingen in Den Haag de ontwerpen gemaakt. Lodewijk Simons had in 1906 de supervisie bij de aanleg van de Joodse begraafplaats in Wassenaar. In 1910 ontwierp hij het nieuwe mikwe (ritueel badhuis) bij de synagoge in de Wagenstraat. Samen met Van Braningen ontwierp hij onder meer de kledingzaak Gerzon in de Venestraat in 1927, het Joods bejaardentehuis aan de Neuhuyskade 92-94, de Van Ostadewoningen – complex Hannemanstraat en het Joodse Weeshuis ‘Ezer Jatom’ aan de Pletterijstraat 66.

—————————-
verder lezen

Corien Glaudemans, Joodse Erfgoedroute Den Haag (Den Haag 2013)