Categorie: Erfgoed

Over gebouwen, monumenten en andere tastbare resten van het oude Joods Den Haag

Papierfabriek Esveha

Aan de Rijswijkseweg 512 was van 1915 tot eind jaren tachtig het imposante fabrieksgebouw van papierhandel en kantoorartikelen NV Esveha gevestigd.
De naam Esveha is ontleend aan de oprichter en de eerste vestigingsplaats van de onderneming. In 1878 begon Ph. Simons (1834-1904) een kartonnagefabriekje aan de Stille Veerkade in Den Haag en voerde als fabrieksmerk de letters S.V.H.: Simons-Veerkade-Haag.

Joodse oorlogsslachtoffers en de inning van erfpacht en straatgeld

Het naoorlogse gemeentebestuur van Den Haag confronteerde teruggekeerde Joodse huiseigenaren met naheffing van erfpacht en straatgeld over de periode dat zij ondergedoken zaten of in concentratiekampen verbleven. Ondanks protesten van de aangeslagen eigenaren en van een aantal gemeenteraadsleden, die een beroep deden op een billijke behandeling, besloot de gemeente niet van invordering af te zien.

Herinneringen van een Joodse weeshuisjongen

Op 4 mei 1932 vond de opening van het nieuwe Joodse weeshuis aan de Pletterijstraat 66 plaats. Ter gelegenheid van de opening vertelde David van der Stam in de Ha’amoed-De Vuurzuil, het weekblad voor Joods Den Haag, over zijn herinneringen aan het oude weeshuis in de Raamstraat 45.

Zwitserse brieven van vluchteling Ies Bachrach

In een woonhuis aan de Haagse Denneweg trof historicus Hans Pols een koffer aan met foto’s, correspondentie en andere papieren afkomstig van Ies Bachrach (1914-2000). De documenten dateren uit de periode september 1942 tot en met 1945 en beschrijven de vlucht van de Joodse Bachrach uit bezet Nederland en de tijd dat hij als vluchteling in Zwitserland verbleef.

Modewinkel Etam in Den Haag

De eerste Etam-winkels in Nederland werden in 1923 geopend. De Joodse ondernemer Julius Korijn (Amsterdam, 1882-Auschwitz, 1942) verwierf op 14 maart 1923 de rechten om de merknaam te voeren en de producten van Etam te gaan verkopen.

George Maduro (1916-1945) en Madurodam

De Joodse verzetsman George John Lionel Maduro, naamgever aan de miniatuurstad Madurodam in Den Haag, werd op 15 juli 1916 op Curaçao geboren. Hij woonde vanaf 1926 in Den Haag en zat daar tijdens de Tweede Wereldoorlog ondergedoken. Zijn rol op 10 mei 1940 bij de herovering van Huis Dorrepaal op de Duitsers was groot. Maduro stierf op 9 februari 1945 in het concentratiekamp Dachau.

Haagse straten met Joodse namen

Op 5 april 1943 verbood Harmen Westra (1883-1959), van 1942-1945 NSB-burgemeester van Den Haag, dat namen van Joden voor de namen van straten, lanen of pleinen in Den Haag gebruikt mochten worden. Zeven Haagse straten kregen een andere naam.

Europese Dag van de Joodse Cultuur in Den Haag

Op zondag 13 september 2015 (Afwijkende datum ten opzichte van andere Europese steden) organiseert de Stichting Joods Erfgoed Den Haag opnieuw de Europese Dag van de Joodse Cultuur (EDJC). U kunt het programma bijwonen in de conferentiezaal van het CIDI, Jagerstraat 4 in Den Haag. Vrij en gratis toegang.

Haagse kunstenaars Verveer

De Haagse schilders Salomon, Mauritz en Elchanon Verveer waren de eerste zeer succesvolle Joodse kunstenaars in Nederland. Zelfs leden van het Koninklijk Huis behoorden tot hun klantenkring.

Ellis & Bernie – educatief project voor VMBO-leerlingen

Het project ‘Ellis & Bernie’ is gebaseerd op het waargebeurde verhaal van Ellis Cohen Paraira en Bernie (Barend) Spier, twee Joodse jongeren uit Scheveningen. Zij raakten in 1942 hevig verliefd en droomden op een bankje in het Belgisch Park van een gezamenlijke toekomst. Toen Ellis in 1942 ging onderduiken, beloofden zij elkaar een dagboek bij te houden.

IJzergieterij en –pletterij L.I. Enthoven & Co

De IJzergieterij en –pletterij Enthoven is sinds 1905 uit Den Haag verdwenen, maar de naam is in de stad nog altijd een begrip. Vele leden van de ondernemende Joodse familie Enthoven zijn in de negentiende eeuw in Den Haag bij deze fabriek betrokken geweest.

Beeldend kunstenaar Ralph Prins (1926-2015)

De Joodse beeldend kunstenaar Ralph Prins (88) is op 23 januari 2015 in zijn woonplaats Den Haag overleden. Prins was een veelzijdig kunstenaar en maakte onder andere foto’s en grafische ontwerpen. Zijn affiches, waaronder werken in opdracht van UNESCO, toneelgezelschappen en Amnesty International, zijn geëxposeerd in binnen- en buitenland. Beroemd is zijn ontwerp voor het Nationaal Monument Kamp Westerbork. Hij ontwierp ook tal van andere oorlogsmonumenten.

Mr.dr. L.E. Visser (1871-1942)

Lodewijk Ernst Visser (Amersfoort, 21 augustus 1871 – Den Haag, 17 februari 1942) advocaat, lector Volkerenrecht en president van de Hoge Raad der Nederlanden. Hij oefende tijdens zijn leven tal van maatschappelijke functies uit bij Joodse organisaties. In de Tweede Wereldoorlog verzette hij zich herhaaldelijk openlijk tegen maatregelen van de Duitse bezetter.

Tocci’s Milkbar

In de jaren dertig van de vorige eeuw waren de nieuwe Milkbars razend populair. Nicolette Faber-Wittenberg van het Haags Gemeentearchief deed onderzoek naar de eerste Milkbar in Nederland. Dit was Tocci’s Milkbar aan de Hofsingel van de Joodse Salomon Jacob Tokkie, die zich Harri Tocci liet noemen.

De kosjere winkel van Mouwes aan de Gedempte Gracht

De sluiting op 2 april 1993 van de winkel in kosjere levensmiddel van Mouwes gaf aan velen het gevoel dat hiermee het laatste stukje van de oude Joodse ‘Buurt’ van Den Haag was verdwenen. Het winkeltje op de hoek van de Gedempte Gracht en de Bezemstraat was een begrip voor Joodse en niet-Joodse Hagenaars.