Auteur: Corien Glaudemans

Sjabbatpaaltjes in Den Haag

In Den Haag stonden tot aan het begin van de Tweede Wereldoorlog tientallen zogenaamde sjabbatpaaltjes. In deze bijdrage wordt verhaald waar deze paaltjes stonden en waarvoor ze dienden.

Voer voor Haags-Joodse genealogen

De Nederlandse Kring voor Joodse Genealogie (NKvJG) heeft een aantal registers met genealogische gegevens van Joden uit 18de en 19de-eeuws Den Haag ‘vertaald’ en op schrift gepubliceerd. Deze zijn nu online in te zien.
Daaronder zijn ook Haagse registers. Nu zijn ook die met financiële steun van de Stichting Collectieve Maror-gelden Nederland (Maror) gedigitaliseerd en van de website van de NKvJG te downloaden. Het gaat om registers van trouw en begrafenissen, van naamaannemingen en besnijdenissen uit alle delen van het land.

Stolpersteine – Struikelstenen in Den Haag

Overal in Europa worden ter nagedachtenis aan in de Tweede Wereldoorlog vermoorde Joden, Sinti, Roma, Jehova’s Getuigen en verzetsmensen voor hun voormalige woonhuizen Stolpersteine (struikelstenen) geplaatst. In Den Haag zijn inmiddels 110 van deze kleine gedenktekens geplaatst.

Sara Lessing (1905-1944) en het Cabaret Hollandais in Den Haag

Veel van het vooroorlogse amusement werd gevoed door een stroom van Joodse artiesten. Een paar grote namen en locaties zijn in het collectieve geheugen bewaard gebleven, maar van de meeste weten we niets meer. Casper Postmaa deed onderzoek naar het Haagse Cabaret Hollandais met Sara Lessing alias Ilona Palmay.

T.O.P.-groep, een Joodse padvindersgroep in Den Haag (1932-1941, 1945- ca. 1950)

In Den Haag was van 1932 tot 1941 en van 1945 tot begin jaren ’50 de Joodse padvindersgroep T.O.P. actief. De hoofdlijnen uit de geschiedenis van de groep zijn in een artikel beschreven. De auteur Hans van Spanning beschrijft kort ook andere Joodse scoutinggroepen in Nederland.

Impressies van het optreden van Cabaret Kwatsch op 2 september 2018

Ook dit jaar organiseerde de Stichting Joods Erfgoed Den Haag een bijzondere bijeenkomst tijdens de Europese Dag van de Joodse Cultuur op 2 september 2018. In Den Haag was op deze dag in de Glazen Zaal van de Liberaal Joodse Gemeente Den Haag het optreden van Cabaret Kwatsch, het enige Joodse cabaret in Nederland. Meer dan 200 mensen hebben genoten van de voorstelling. Een paar impressies van de voorstelling.

2 september Europese Dag van de Joodse Cultuur – optreden Joods Cabaret Kwatsch

Op 2 september treedt in Den Haag het Cabaret Kwatsch op. Het is het enige Joodse cabaret in Nederland. Dit optreden vindt plaats in het kader van de Europese Dag van de Joodse Cultuur, die dit jaar in het teken staat van ‘Verhalen vertellen’.

De zaal is vol, nieuwe aanmeldingen zijn niet meer mogelijk.

Mr. L.E. Visserlezing 2018 – inleiding en rede

Op 5 juni 2018 hield Mr. Ernst Numann, vice-president van de Hoge Raad der Nederlanden, de vierde Mr. L.E. Visserlezing. In zijn rede sprak hij over het onderwerp ‘Visser’s rechtsherstel, over geestkracht en optimisme, over rechtsherstel en blijvend onrecht’. De lezing is thans op de website van de Stichting Joods Erfgoed Den Haag geplaatst. De tekst van de rede wordt voorafgegaan door de inleiding, die door Mr. Maarten W.C. Feteris, president van de Hoge Raad der Nederlanden, op deze dag heeft gehouden.

Mr. L.E. Visserlezing 2018 “Visser’s rechtsherstel, over geestkracht en optimisme, over rechtsherstel en blijvend onrecht”

Op 5 juni 2018 vindt de vierde Mr. L.E. Visserlezing plaats. Mr. Ernst Numann, vice-president Hoge Raad der Nederlanden en oud-voorzitter Centraal Joods Overleg, zal spreken over het onderwerp “Visser’s rechtsherstel, over geestkracht en optimisme, over rechtsherstel en blijvend onrecht”.

De Verkadetrommel van Grietje Frank-Mogendorff

Een aantal jaren geleden trof een aannemer een in een pand in de Cillierstraat (Transvaal) in Den Haag een Verkadetrommel met brieven en foto’s van de familie Frank-Mogendorff aan. Deze archiefstukken worden tot oktober tentoongesteld bij de Stichting Atlantikwall Museum Scheveningen in de bunker aan de Badhuisweg.

28 januari – onthulling Joods monument op het Rabbijn Maarsenplein

Op zondag 28 januari – daags na de Internationale Herdenkingsdag voor de Holocaust – zal burgemeester Pauline Krikke, tezamen met Ohad Topper, voorzitter Liberaal Joodse Gemeente Den Haag en Arjéh Baumgarten, voorzitter Nederlands-Israëlietische Gemeente ’s-Gravenhage, op het Rabbijn Maarsenplein een monument onthullen ter nagedachtenis van de meer dan 12.000 gedeporteerde Haagse Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Onthulling herdenkingsmonument Parnassia – toespraken en herdenkingsuitgave

Op 27 december 2017 tijdens de herdenkingsbijeenkomst bij Parnassia Groep is een monument onthuld voor de omgekomen patiënten en Joodse onderduikers. Op deze middag hielden Stephan Valk, Corien Glaudemans, Karsten Klein en Ronny Naftaniel een toespraak. De teksten van de toespraken zijn te vinden via de button ‘read more’.

Onthulling herdenkingsmonument Parnassia Groep

Op 27 december 2017 wordt in Den Haag aan de Nectarinestraat een monument onthuld op het terrein van Parnassia Groep als gedenkteken voor de deportaties van meer dan 250 Joodse patiënten en Joodse onderduikers tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Adviescommissie voor Individueel Joods Moreel Rechtsherstel geïnstalleerd

Burgemeester Pauline Krikke heeft op 7 december 2017 de Adviescommissie voor Individueel Joods Moreel Rechtsherstel geïnstalleerd. Deze adviescommissie zal vanaf 1 januari 2018 de gemeente Den Haag adviseren over de individuele aanvragen voor moreel rechtsherstel. Tot eind 2018 kunnen Joodse particuliere woningeigenaren in Den Haag of hun nabestaanden, die na de oorlog straatbelasting en erfpacht hebben betaald over de periode 1942-1945, een aanvraag doen.

Boek Joodse Gemeenschap van Den Haag tijdens en na WO2

Op 6 december 2017 verscheen het boek van Robin te Slaa “Daar dit een immorele aanslag is”, De houding van de gemeente Den Haag tegenover Joodse eigenaren van onroerend goed 1940-1955. Het eerste exemplaar is op deze dag aangeboden aan burgemeester Krikke.

Postzegelhandel Manuskowski in de Wagenstraat

In 1925 kocht Abraham Mozes Manuskowski een winkel naast de Grote Synagoge aan de Wagenstraat 105. Daar vestigde hij zijn Postzegelhandel Manuskowski. Nog steeds draagt de postzeghandel op dit adres de naam Manuskowski.

Violist Theo Olof (1924-2012)

Tientallen jaren was Theo Olof samen met Herman Krebbers concertmeester van het Residentie Orkest onder Willem van Otterloo en nadien bij het Concertgebouworkest onder Bernard Haitink. Theo Olof overleed op 9 oktober 2012 op 88-jarige leeftijd. De familie Olof schonk zijn archief aan het Nederlands Muziek Instituut en het Haags Gemeentearchief . Op 25 september 2017 vond de officiële overdracht plaats.