Categorie: Geschiedenis

Voor de Tweede Wereldoorlog woonden er 17.000 Joden in Den Haag. Van de oude ‘Joodse wijk’ is weinig meer terug te vinden, maar de geschiedenis van de bewoners blijft boeien.

Haagse Joden vonden in 1941 de dood in een spookkasteel in Oostenrijk

Niet Mauthausen was de dodelijkste plek voor de eerste in februari 1941 in Amsterdam opgepakte Joden, blijkt uit het boek van Wally de Lang. Hun laatste uur sloeg in de gaskamer van het duistere kasteel Hartheim in Oostenrijk. Onder hen ook twaalf Hagenaars. Wally de Lang bracht een afschuwelijke massamoord aan het licht.

Vaccinatie – een debat in 18de-eeuws Den Haag

In de 18de eeuw is de Haagse bevolking verschillende malen geteisterd door een pokkenepidemie. In 1758, 1762, 1766, 1770, 1773 stierven in Den Haag jaarlijks meer dan 1000 mensen ten gevolge van deze ziekte. Het aantal patiënten is waarschijnlijk circa zeven keer zo groot geweest. Vooral jonge kinderen werden in de epidemiejaren getroffen.

In Den Haag werd gediscussieerd over het wel of niet laten inenten tegen het pokkenvirus, ook in Joodse kringen. De sefardische rabbijn Solomoh Saruco was tegenstander. Voorstander was de geleerde Abraham Hamburger. Hij was ook bekend als Abraham Nansich en woonde in het hart van de Joodse buurt in Den Haag.

Joodse Hagenaars in Nederlandse dwangarbeiderskampen (juni-oktober 1942)

Bestuurslid van de Stichting Joods Erfgoed Den Haag dr. Corien Glaudemans deed onderzoek naar de onbekende geschiedenis van honderden Joodse mannen uit Den Haag die in 1942 gedwongen waren dwangarbeid te verrichten in een van de Nederlandse werkkampen in Noordoost-Nederland. Haar onderzoek werd eind vorig jaar in het Jaarboek van de Geschiedkundige Vereniging Die Haghe gepubliceerd en is nu ook in boekvorm verschenen.

De geschiedenis van de broers Bernard en Jaap Matz uit Scheveningen.

Over de geschiedenis van de broers Bernard en Jaap Matz uit Scheveningen schreef Dennis Koopman een indrukwekkend boek. De broers wisten in de Tweede Wereldoorlog verschillende keren op het nippertje uit handen van de bezetter te blijven. Ze schuilen in Den Haag en omstreken, in Baarn, Delft en uiteindelijk op een boerderij in Schipluiden.

Familie Hamme – Ze leven niet meer, maar bestaan wel

Om de herinnering aan de Joodse familie Hamme uit Den Haag vast te leggen verschijnt deze week het boek ‘Ze leven niet meer, maar bestaan wel. De familie Hamme’. De huidige bewoner van de woning van de familie Hamme, Bert Kreemers, tekende de herinneringen op.

23 februari Lezing Joodse Hagenaars in Nederlandse werkkampen

Op zondagmiddag 23 februari houdt dr. Corien Glaudemans, bestuurslid van de Stichting Joods Erfgoed Den Haag, een lezing over haar onderzoek naar Joodse Hagenaars die van juni tot oktober 1942 gedwongen waren arbeid te verrichten in Nederlandse werkkampen in noordoost-Nederland. Belangstellenden zijn welkom.

Sara Lessing (1905-1944) en het Cabaret Hollandais in Den Haag

Veel van het vooroorlogse amusement werd gevoed door een stroom van Joodse artiesten. Een paar grote namen en locaties zijn in het collectieve geheugen bewaard gebleven, maar van de meeste weten we niets meer. Casper Postmaa deed onderzoek naar het Haagse Cabaret Hollandais met Sara Lessing alias Ilona Palmay.

16 november Documentaire over de Haagse verzetsman Maurits Kiek

Op zaterdag 16 november 2020 won tijdens The Hague Global Cinema Festival in het Filmhuis Den Haag de documentaire ‘Remembering: The Maurits Kiek Story’ van de Amerikaanse filmmaakster Cheryl Halpern over de Joodse verzetsman Maurits Kiek uit Den Haag de tweede prijs voor de beste documentaire.

Sjabbatpaaltjes in Den Haag

In Den Haag stonden tot aan het begin van de Tweede Wereldoorlog tientallen zogenaamde sjabbatpaaltjes. In deze bijdrage wordt verhaald waar deze paaltjes stonden en waarvoor ze dienden.

T.O.P.-groep, een Joodse padvindersgroep in Den Haag (1932-1941, 1945- ca. 1950)

In Den Haag was van 1932 tot 1941 en van 1945 tot begin jaren ’50 de Joodse padvindersgroep T.O.P. actief. De hoofdlijnen uit de geschiedenis van de groep zijn in een artikel beschreven. De auteur Hans van Spanning beschrijft kort ook andere Joodse scoutinggroepen in Nederland.

De familie Raphalowiz -18 augustus 1942 – het eerste transport naar Westerbork uit Den Haag

Op 18 augustus 1942 – 75 jaar geleden – vond in Den Haag het eerste transport van Joden met de trein vanuit het Station Staatsspoor (thans Centraal Station) naar Westerbork plaats. Fokke Zwaan schrijft over de familie Raphalowiz, die in deze trein zat.

Mr. L.E. Visserlezing 2019 – inleiding en rede

Mr. L.E. Visserlezing 2019 door prof.dr. Marjan Schwegman ‘ “Niet domweg als Joden ten onder gaan”. Lodewijk Ernst Visser en het verzet van Joodse Nederlanders ‘. Met een inleiding door Mr. Maarten Feteris, president van de Hoge Raad der Nederlanden.

13 juni 2019 Vijfde Mr. L.E. Visser-lezing door prof.dr. Marjan Schwegman, ‘Lodewijk Ernst Visser en het verzet van Joodse Nederlanders’

Het bestuur van de Stichting Joods Erfgoed Den Haag heeft de eer u uit te nodigen voor de vijfde “Mr. L.E. Visserlezing”. Deze heeft plaats op donderdag 13 juni 2019 om 15.30 uur in de Mr. L.E. Visserzaal van de Hoge Raad der Nederlanden, Korte Voorhout 8 te Den Haag. De lezing ‘Niet domweg als Joden ten onder gaan. Lodewijk Ernst Visser en het verzet van Joodse Nederlanders’ zal worden gehouden door prof.dr. Marjan Schwegman.

2 mei 2019 Première documentaire Maurits Kiek

De Stichting Joods Erfgoed Den Haag organiseert op 2 mei 2019  de presentatie en de première van de Engelstalige documentaire ‘Remembering: Maurits Kiek’ van de Amerikaanse documentairemaakster Cheryl Halpern. Zij heeft een film gemaakt waarin het leven van de Joodse verzetsman Maurits  Kiek (1909-1980) uit Den Haag centraal staat. U bent van harte uitgenodigd bij de presentatie aanwezig te zijn (aanmelding verplicht).

18 lichtpunten in Joods Den Haag

Het CHAJ-centrum aan de Spaarwaterstraat 200 heeft een nieuwe ‘venster’tentoonstelling. In de ramen van het gebouw is de expositie ’18 lichtpunten in Joods Den Haag’ te zien.

Voer voor Haags-Joodse genealogen

De Nederlandse Kring voor Joodse Genealogie (NKvJG) heeft een aantal registers met genealogische gegevens van Joden uit 18de en 19de-eeuws Den Haag ‘vertaald’ en op schrift gepubliceerd. Deze zijn nu online in te zien.
Daaronder zijn ook Haagse registers. Nu zijn ook die met financiële steun van de Stichting Collectieve Maror-gelden Nederland (Maror) gedigitaliseerd en van de website van de NKvJG te downloaden. Het gaat om registers van trouw en begrafenissen, van naamaannemingen en besnijdenissen uit alle delen van het land.

Mr. L.E. Visserlezing 2018 “Visser’s rechtsherstel, over geestkracht en optimisme, over rechtsherstel en blijvend onrecht”

Op 5 juni 2018 vindt de vierde Mr. L.E. Visserlezing plaats. Mr. Ernst Numann, vice-president Hoge Raad der Nederlanden en oud-voorzitter Centraal Joods Overleg, zal spreken over het onderwerp “Visser’s rechtsherstel, over geestkracht en optimisme, over rechtsherstel en blijvend onrecht”.

De Verkadetrommel van Grietje Frank-Mogendorff

Een aantal jaren geleden trof een aannemer een in een pand in de Cillierstraat (Transvaal) in Den Haag een Verkadetrommel met brieven en foto’s van de familie Frank-Mogendorff aan. Deze archiefstukken worden tot oktober tentoongesteld bij de Stichting Atlantikwall Museum Scheveningen in de bunker aan de Badhuisweg.