Auteur: Corien Glaudemans

Het protest van een gewone Joodse jongen uit de Schilderswijk

De Hagenees Levie Barbier werd op 15 oktober 1921 in de Schilderswijk geboren en woonde tot zijn gedwongen vertrek in 1941 naar Duitsland op de Rembrandtstraat 23, de Haagse arbeiderswijk die beter bekend staat als de Schilderswijk. Hij had voor de Tweede Wereldoorlog een opleiding tot bakker gevolgd maar kon in de economische crisis van de jaren dertig allen maar een baan vinden bij de Gemeente Den Haag als sjouwer. Barbier had geluk dat zijn joodse achtergrond niet bekend was bij de Gemeente maar kon niet ontkomen aan het lot van vele Hagenaars, de Arbeitsinzet. In Duitsland protesteerde hij veel en dit werd uiteindelijk zijn ondergang.

Yad Vashem-onderscheiding voor Hagenaar Joseph Willem Kolkman (1896-1944)

Hagenaar Joseph Willem Kolkman krijgt op 17 februari 2014 in het Ministerie van Buitenlandse Zaken postuum de Yad Vashem-onderscheiding uitgereikt. Kolkman redde het leven van vele Nederlandse Joden in de Tweede Wereldoorlog. Als waarnemend vice-consul in Frankrijk wist hij hen met de juiste documenten de grens naar Spanje over te krijgen. Zeventig jaar na zijn dood krijgt hij alsnog de Yad Vashem-onderscheiding en de hoogste Israëlische titel ‘Righteous among Nations’.

De oudste Torarol in Nederland

De synagoge van de Liberaal Joodse Gemeente Den Haag aan de Prinsessegracht herbergt een schat van onnoemelijke waarde, namelijk de oudste nog in gebruik zijnde Torarol ter wereld.

Geslaagde Dag van de Joodse Cultuur in Den Haag

De Stichting Joods Erfgoed Den Haag verzorgde op zondag 29 september (in het kader van de European Day of Jewish Culture 2013) de Dag van de Joodse Cultuur in Den Haag. Vele honderden mensen kwamen al vroeg naar het gebouw van CIDI om het programma bij te wonen.

Jacob Kann en de stichting van Tel Aviv

In het archief van de Haagse notaris Louis Eikendal bevindt zich de akte van 3 mei 1905, waarmee de Haagse bankier Jacob Kann (1872-1944) de basis heeft gelegd voor de stichting van de stad Tel Aviv.

Terug uit Rusland

Na een afwezigheid van zestig jaren in Den Haag zijn in 2003 de door de Nazi’s geroofde archieven van Haagse Joodse instellingen teruggekeerd. De vele honderden dossiers uit de periode 1850-1943 werden teruggevonden in Tsjechië en Moskou.

Modehuis Gerzon

Op 29 september 2013 vond in het kader van de European Day of Jewish Culture de Dag van de Joodse Cultuur in Den Haag plaats. De speciaal voor deze dag uitgebracht brochure ‘Joods Erfgoed Den Haag’ voerde wandelaars onder andere langs het winkelpand van het voormalige Modehuis Gerzon in de Venestraat.

Harstenhoekweg 111, 113 en 115

Aan de Harstenhoekweg in Scheveningen woonden omstreeks 1935 enige tientallen Joodse families. In 2003 trof de eigenaar van het woonhuis aan de Harstenhoekweg 111 in de kelder onder zijn woning tijdens verbouwingswerkzaamheden enige honderden documenten aan van drie Joodse families. Voordat de gezinsleden van deze families waren ondergedoken of gedeporteerd, hadden zij in de kelderruimte van het pand aan de Harstenhoekweg de documenten proberen in veiligheid te brengen.

Koosjer Hotel Kiek in Den Haag

Joodse handelsreizigers, migranten, toeristen, pensiongasten of andere passanten wilden tijdens hun reizen verblijven in hotels, waar men zeker was dat het logement onder rabbinaal toezicht stond en het voedsel koosjer was. Wanneer je de vooroorlogse advertenties in het Nieuw Israëlitisch Weekblad (NIW) bekijkt, zie je dat er een heel netwerk van Joodse hotels in Nederland, België en Duitsland bestond. Hotel Kiek op de hoek van de Bierkade was één van de koosjere hotels in Den Haag.

Jacques Levi Lassen

Jacques Levi Lassen (1884-1962) was een succesvolle Joodse zakenman, die de grondslag heeft gelegd voor de naoorlogse opbouw van de voormalige Joodse buurt achter het Spui.

Reportage van de presentatie van de Stichting Joods Erfgoed

Haagse Dingen maakt films en verzorgt televisieuitzendingen over Den Haag. Programmamaker Dennis Simonis was ook aanwezig bij de officiële presentatie van de Stichting Joods Erfgoed Den Haag op 26 augustus in het Haags Historisch Museum. Hij maakte een uitgebreide reportage van de bijeenkomst. Bekijk hem hier.

De Bijenkorf

Simon Philip Goudsmit opende samen met Abraham Salomon Polak in 1870 een kleine fourniturenwinkel onder de naam Polak en Goudsmit aan de Amsterdamse Nieuwendijk 132. Als Goudsmit in 1889 sterft, neemt zijn voortvarende neef Arthur Isaac (1866-1932) het roer over. In 1892 kreeg de winkel de naam ‘Magazijn de Bijenkorf’.

Tobias Asser

Tobias Asser (1838 – 1913) was een vooraanstaand jurist (volkenrecht) uit een belangrijke Joodse familie. Hij won in 1911 de Nobelprijs voor de Vrede en stond honderd jaar geleden mede aan de basis van de bouw van het Vredespaleis in Den Haag. Asser is begraven op begraafplaats Oud Eik en Duinen in Den Haag.

Voormalig Joods ziekenhuis

Achter de statige gele gevel van het monumentale herenhuis aan de Prinsegracht 65 was tot aan het begin van de vorige eeuw het ‘Israëlitisch Ziekenhuis’ gevestigd. Dit Joods ziekenhuis heeft slechts iets langer dan dertig jaar bestaan en moest vanwege geldproblemen in 1904 de deuren sluiten.

3D-reconstructie synagoge Nieuwe Molstraat

Dr. Timothy De Paepe, medewerker van het Departement Letterkunde van de Universiteit van Antwerpen, is bezig met een bijzonder project: een 3D-reconstructie van de in 1981 verdwenen synagoge aan de Nieuwe Molstraat.

Joodse begraafplaatsen

Achter een bakstenen muur ligt bij de Timor­straat en de Sche­ve­ning­seweg de oude Joodse be­graaf­plaats. Op de stenen naast het hek staan de (Hebreeuw­se) initialen van de Asjkenazische en de Sefardische gemeente.

Mr L.E. Visserhuis

Aan de Theo Mann- Bouw­mees­ter­laan 75 in het Be­noordenhout staat sinds 2011 het nieuwe Mr L.E. Visserhuis. Hier wonen Joodse ouderen van verschillende gezindten samen.

Maison de Bonneterie

Het echt­paar Cohen-Wittgen­stein open­de in 1895 in Den Haag Maison de Bonne­terie. Het huidige chique mode­wa­ren­huis aan de Gravenstraat da­teert uit 1913.